 |
|
YTL ile namusun kaderi nasil birlesti?
|
Sn. Merkez Bankasi Baskani Durmus Yilmaz’in ‘’YTL namusumuzdur ’’söylemini dikkatle takip ettim. ‘’Döviz konusunda kimseye garanti vermiyoruz,döviz kazanan dövizle borçlansin’’ söylemi hafizalardan silinmeden Sayin Baskan ‘’YTL namusumuzdur’’ diyerek oldukça baglayici bir ifade de bulundu. Bu söyleme yönelik çesitli düsünceler üretilebilir.
1985-2005 arasi yüksek enflasyonu yasarken ve paramiz deger kaybederken etik olarak ne durumdaydik? Dalgali(!) kur bugün nasil bastiriliyor? Cari açik rekorlari kirarak ve Türk ekonomisi montaj ekonomisi haline getirilerek mi namus kurtariliyor? TL neden YTL oldu? Halk neden hala milyar ve milyon kelimeleriyle günlük alisverisini sürdürüyor?
Maalesef Merkez Bankasi Baskani açiklamalariyla piyasalara güven vereyim derken tedirginlik yaratiyor.Kas yaparken göz çikartiyor. Açiklamalariyla kabarmaya baslayan bir volkanin üzerinde oturan teknokrat-bürokrat yaklasimini sergiliyor. Bu tarz söylemler piyasalari sakinlestirmiyor,tam tersine tedirgin ediyor.
Amerikan-Avrupa-Japon Merkez Bankasi Baskanlari bu sekilde bir söyleme ihtiyaç duyuyorlar mi? Sn Yilmaz bu ihtiyaci neden duyuyor?
Gerçek sudur ki, Türk milleti parasinin gelecekteki degerine güvenmediginden mali yatirimlarinin önemli bir bölümünü dolar ve Euro gibi paralarda tutar. Türk parasinin getirisini yüksek görüp dövizden para kazanmadigini gördügünde, yatirimlarini Türk parasina dönmeden önce bes kere düsünür. Danismadigi kisi kalmaz. Ama, döviz kurlari biraz oynadiginda, hiç düsünmeden dövize döner. Türk parasi mali piyasalarda bir spekülasyon araci olmustur.
Bütün bunlari yapmakta Türk milleti haksiz degildir. Yillarca, degeri sürekli eriyen Türk parasini kullanarak birikimlerini artirmaya çalisanlar dogal olarak kendilerine gelecekteki degerine güvenebilecekleri yatirim araçlari aramislardir. Bu yatirim araci, kendi devletinin bastigi para degil, baska devletlerin bastiklari paralar olmustur.Ekonomide bu olguya "para ikamesi" denmektedir. Para ikamesi olgusu fiyat istikrarini saglamayi zorlastiran, saglandigi taktirde, fiyat istikrarini korumayi engelleyen bir etkendir. Bu nedenle merkez bankacilar toplumu paraya saygi duymaya davet ederler.
Ancak paraya saygi davetle olmuyor. Paraya sahip çikmak için bilinen bir tesvik mekanizmasi da yoktur. Paraya sayginin tek kaynagi fiyat istikrarini saglayip korumaktir. Yani, parayi ciddiye almaktir. Bu nedenle paraya önce devlet saygi duymalidir. Maalesef, Türkiye’de Türk parasina en büyük saygisizligi devletin kendisi yapmaktadir. Devlet kendi parasina güvenmemektedir.
Kamu kurumlarinin özellestirilmesinde teklifler dolar üzerinden alinmakta ve kamu kurumlari Türk Devleti tarafindan bir baska devletin parasiyla (çogunlukla dolarla) satilmaktadir. Satislarda uygulanan taksitler dolar üzerinden yapilmaktadir.
Kamu ihaleleri döviz üzerinden yapilabilmektedir.
Tasarruf Mevduati Sigorta Fonu el konan bankalarin varliklarin çogunu döviz üzerinden fiyatlayarak satmaktadir. Satis tutarlarini döviz üzerinden tahsil etmektedir.
Devlet bazi kurumlarin bilanço ve kar-zarar hesaplarini döviz üzerinden tutmalarina izin vermektedir. Hatta, devlet kendi vatandaslarindan yabanci para üzerinden vergi dahi almaya kalkismistir.
Devlet yurt içi borçlanmalarini döviz üzerinden yapabilmektedir. Yurt içindeki yatirimcilarina borçlarini döviz üzerinden ya da dövize endeksli olarak ödeyecegini taahhüt etmektedir.
Devlet nakit fazlalarini döviz üzerinden tutabilmektedir.
Kisacasi, paranin itibarinin kaynagi olan devlet, kendi parasina itibar etmemektedir. Kendi parasina itibar etmeyen devletin parasina baskalarinin itibar etmesi beklenemez. Dolayisiyla, paraya saygi devletten baslamalidir. Devlet kendi parasini baskalarinkiyle ikame ederse, vatandas ne yapsin? Mert TOKER |
Tarih
: 18.12.2006 |
|
Tüm
Makaleler |
|
|
|
|
 |
|
|
