 |
|
Borçlar gerçekten azaliyor mu?
|
Türkiye’nin 1998 yilinda yakin izleme anlasmasi ile baslayan IMF ile birlikte yönetim süreci eger – yeni bir anlasmaya daha kalkisilmaz ise – ancak 2008 yilinda sona erecek.
IMF ile geçen 10 yil insan yasaminda oldukça uzun bir süre. Bu sürenin büyük bir bölümünü, dünyada en yüksek faiz disi fazla veren ülke olarak geçirdik. Iç ve dis borçlarimizi ve faizlerini ödeyebilmek ve / veya çevirebilmek için kemerlerimizi siktik.
Memuru, emekliyi, isçiyi, dar ve sabit gelirliyi hakkettikleri insanca yasam kosullarinin çok daha altinda kalitesiz bir yasama mahkum ettik.Karsiliginda ise, borçlarin azalacagini, enflasyonun kalici olarak tek haneli rakamlara düsecegini, issizligin asgariye inecegini, yeni is ve fabrikalarin kurulacagini zannettik.
Peki oyle mi oldu?
2001 yilinda “force major” tabir edilen ve IMF’nin bilerek veya bilmeyerek uygulattigi hatali kur çipasi yüzünden içine sürüklendigimiz devalüasyon ve ertesi agir kriz sonrasinda, gerekli sartlar olustugu halde borçlarimizi yeniden yapilandiramadik. Tam tersine, ödeme yükümlülügümüz olmayan, Hazine ve Devlet garantimiz bulunmayan özel sektörün dis kredilerinin geri ödenmesine de garanti verdik ve ödedik. Hazine garantili belediye borclari ayri bir makale gerektirecek kadar kritik seviyededir. Özellikle Istanbul, Ankara ve Izmit büyüksehir belediyesi borçlarinin ve kullanimlarinin incelenmesini tavsiye ederim.
2001 yilinda Arjantin ve Rusya’nin benzer olaganüstü kriz kosullarinda yapabildigi türden bir konsolidasyon ve borç yeniden yapilandirmasi firsatini IMF ve yabanci bankalar lehine geri teptik.
Bugün issizlik de, yolsuzluk da, yoksulluk da halen sorun olmayi sürdürüyor. Ne kapsamli bir vergi reformu, ne kayit disinin kayda alinmasi yapilabilmis degil.%6,5 gibi insaf ve akil disi bir faiz disi fazla vermek adina yapilan kemer sikmaya ragmen borçlarimiz azalmak bir yana maalesef artisini sürdürüyor.
Untitled Document
| |
Toplam Dış Borç |
Toplam İç Borç |
Toplam |
2002 |
130 milyar USD |
94,7 milyar USD |
224,7 milyar USD |
2006/ 6.ay |
193,6 milyar USD |
176,5 milyar USD |
370,1 milyar USD |
Yukaridaki tablodan da görülecegi üzere 2002 yilinda 224,7 milyar dolar olan toplam iç ve dis borç stogu, 2006 yilinin ilk 6. ayi sonunda 370,1 milyar dolara çikmis. Yani 145,4 milyar dolar artmis. 3,5 yilda 145 milyar dolar borç artisini borclar azaliyor diyenler nasil izah edecek?
1997 yilinda iç borçlarimiz 28 milyar dolarken bize bu borcu çeviremezsiniz mutlaka bizimle stand-by yapmalisiniz diyen IMF, 1998 yilindan beri her dedigini yapan Türkiye’de ortaya çikan borç tablosunu neden görmezden gelmektedir? Bu borcu bize nasil ödetmeyi düsünmektedirler?
Bu arada AB den gelen olumsuz bilgilere ragmen borsamizin cosmasi ilginç bir durum. Fransa gibi Almanya ile beraber AB’nin temel diregi konumunda olan bir ülkenin, Türkiye’ ye ve Türklere yönelik bu inanilmaz hasmane ve çirkin tavri karsisinda, AB üyeliginin açikça olumsuz etkilenecegi ayan beyan ortadayken, bizim “Borsamizin” sanki müspet ve iyi bir sey olmusçasina yükselmesini nasil açiklarsiniz?
Dünyanin hangi gerçek piyasa ekonomisine sahip ülkesinde olursa olsun, borsalari derinden olumsuz etkilemesi kaçinilmaz olan böyle bir gelismenin bizim “gayri milli” hale gelmis olan borsamizda umursanmamasini hayretle ve ibretle karsiladik.
Tabi %65’i yani 2/3’ü yabancilarin elinde bulunan bu borsadan bu konuda bir hassasiyet ve tepki beklemek de esasinda pek dogru degil. Peki borsada istedigi gibi at kosturan yabancilar öde borcunu dedigi zaman borclar azaliyor diyenler nerede olacak ? Soros’ un deyimiyle en iyi ihraç ürünümüze mi sarilacaklar? Mert TOKER |
Tarih
: 20.10.2006 |
|
Tüm
Makaleler |
|
|
|
|
 |
|
|
